Futbol przesłonięty żelazną kurtyną. Turniej piłkarski na Igrzyskach Olimpijskich w Moskwie

Czas czytania: 19 m.

Breżniew kontra Wschód i Zachód

W 1964 roku I sekretarzem Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego został Leonid Breżniew. W przeciwieństwie do swojego poprzednika Nikity Chruszczowa Breżniew opowiadał się przeciwko wprowadzaniu elementów wolnorynkowych do polityki gospodarczej, liberalizacji polityki kulturalnej czy zezwoleniu obywatelom ZSRR na wyjazdy zagraniczne.

Prowadzona przez Breżniewa polityka wewnętrzna często określana jest przez historyków jako neostalinizm. W polityce zagranicznej przywódca KPZR postawił z kolei na politykę odprężenia zwaną detente. Uznawano to za kontynuację tego, co zapoczątkował Chruszczow.

W efekcie w początkowych latach rządów Leonida Breżniewa stosunki amerykańsko – radzieckie można było uznać za poprawne. Na czas jego rządów (lata 1964 – 1982) przypadły kadencje następujących prezydentów USA: Lyndona Johnsona (1963-1969), Richarda Nixona (1969 – 1974), Geralda Forda (1974-1977), Jimmy’ego Cartera (1977-1981) oraz Ronalda Reagana (od 1981).

Za niewątpliwe sukcesy polityki zagranicznej Breżniewa należy uznać podpisanie układu o ograniczeniu zbrojeń strategicznych w 1972 poprzedzonego obustronnymi rokowaniami, w których trakcie do ZSRR przyjechał prezydent Nixon oraz podpisanie aktu końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w 1975r.

Akt końcowy KBWE stanowił milowy krok w kierunku zapewnienia bezpieczeństwa w Europie i na świecie. Jego sygnatariuszami były 33 państwa, w tym USA I ZSRR. Dokument był zbiorem zasad postępowania w stosunkach międzynarodowych, takich jak suwerenność państw, nienaruszalność granic, nieingerencja w sprawy wewnętrzne czy poszanowanie praw człowieka.

Z drugiej strony w czasach, gdy Leonid Breżniew był przywódcą KPZR, doszło do kulminacyjnego momentu konfliktu radziecko-chińskiego mającego swój początek w 1956 roku. Po śmierci Józefa Stalina nowym Sekretarzem Generalnym Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego został Nikita Chruszczow i to ten polityk wygłosił referat o kulcie jednostki i stalinowskich zbrodniach. Zaniepokoiło to chińskiego przywódcę Mao Zedonga, który obawiał się uderzenia w jego osobę.

Mao postanowił rzucić wyzwanie Związkowi Radzieckiemu, a stawką sporu było przywództwo wśród państw komunistycznych na świecie, a także panowanie na Dalekim Wschodzie. Drugim dnem konfliktu były starania Chin o odzyskanie ziem wschodniej Syberii o powierzchni 1,5 mln km2 (dla porównania – obecna powierzchnia Polski to „zaledwie” 312 tysięcy km2) utraconych na rzecz carskiej Rosji jeszcze w XIX wieku.

Wzajemne działania obu państw, takie jak aresztowania obywateli Chin w ZSRR i odwrotnie, zatrzymywanie radzieckich statków w chińskich portach, naruszanie chińskiej przestrzeni powietrznej czy też ogłoszenie Związku Radzieckiego wrogiem nr 1 Chin zwiastowały nadchodzący konflikt zbrojny.

Do wymiany ognia doszło w marcu 1969 roku na wyspie Damanskij położonej na rzece Ussuri. Żadna ze stron nie podała nawet przybliżonej liczby poległych żołnierzy, choć źródła zachodnie szacowały, że w walkach mogło zginąć ok. 600 Chińczyków i 60 obywateli ZSRR. Relacje chińsko-radzieckie pozostały napięte aż do upadku Związku Radzieckiego w 1991 roku.

Przemysław Płatkowski
Przemysław Płatkowski
Absolwent europeistyki na Uniwersytecie Warszawskim, na co dzień pracuję w finansach. Wielki fan niższych lig i piłki amatorskiej. Wychowany na meczach Zidane'a, Ronaldinho i brazylijskiego Ronaldo. Interesuję się piłką polską i europejską z przełomu wieków. Kibic Wisły Kraków.

Więcej tego autora

Powiązane

Advertismentspot_img

Najnowsze

Brudne mistrzostwa. Argentyna 1978

Mistrzostw świata w 1978 roku przeszły do historii nie tylko z powodu zwycięstwa gospodarzy. Przeczytajcie!

Wizyta na turnieju gminy Wiśniowa – historia lokalnej piłki

W tym artykule przedstawiamy historię lokalnej piłki w gminie Wiśniowa.

Artjoms Rudnevs – goleador, który uciszył Turyn

Wielu obcokrajowców przewija się przez polską ekstraklasę, lecz tylko nieliczni potrafią podnieść poziom sportowy rozgrywek. Chlubnym wyjątkiem na tle kolejnego zaciągu z Bałkanów czy...