Arthur Wharton – historia w czerni i bieli

Piłka nożna to sport globalny. Uprawia się go praktycznie w każdym miejscu na świecie. Niewielu jednak zdaje sobie sprawę, że profesjonalny futbol jest sportem względnie młodym. Początkowo praktykowany wśród wąskiej grupy, z czasem zaczął się rozprzestrzeniać na różne klasy społeczne, grupy etniczne oraz narodowości. Ułatwiona migracja ludności oraz rosnące trendy kosmopolityczne pozwalają nam dziś obserwować piłkarzy, wydawałoby się coraz bardziej egzotycznych. Wystarczy powiedzieć, że w nawet krajach o nacjonalistycznych nastrojach społecznych, z powodzeniem występują piłkarze odmiennych narodowości i ras. Czy tak było zawsze? Ten artykuł będzie o człowieku, który udowodnił, że piłka nożna to sport nie tylko dla białych.

Historia pierwszego profesjonalnego czarnoskórego piłkarza zaczyna się w 1865 roku, kiedy na świat przyszedł Arthur Wharton. Chłopiec urodził się w Jamestown (obecne tereny Ghany), a dorastał w Accrze, będącej stolicą ówczesnej kolonii brytyjskiej. Ojciec Arthura w połowie szkotem, natomiast matka miała korzenie w lokalnej grupie etnicznej zwanej Fante. Rodzina była bardzo zaangażowana w biznes, politykę i religię, przez co była uważana za bardzo wpływową.

KLIKNIJ I DOŁĄCZ DO NASZEJ GRUPY NA FACEBOOKU

Wysoka pozycja społeczna rodziny Arthura pozwoliła, aby ten wyjechał do Londynu, gdzie bohater miał zdobyć wykształcenie. Należy dodać, że Arthur podobnie jak jego ojciec, miał zostać nauczycielem lub misjonarzem. Oprócz pobierania nauk teologicznych nasz bohater zaczął przejawiać pasję do sportu – w szczególności do krykieta, który był niezwykle popularny wśród brytyjskich kolonistów.

Sprinter

W 1885 roku Arthur przeniósł się do Cleveland College, zlokalizowanym w hrabstwie Durham, gdzie zaczął podnosić swoje zdolności atletyczne. W 1886 roku 21 letni Wharton ustanowił światowy rekord amatorów w biegu na 100 jardów (91,44 m). Miało to miejsce podczas Zawodów Amatorskiego Związku Atletycznego rozgrywanych na londyńskim Stamford Bridge. Jako pierwszy sprinter w historii zszedł poniżej 10 sekund. Wiele gazet komentowało jego niezwykły styl biegania.

„On nie ma żadnego stylu czy systemu w swoim biegu, mimo to przez cały czas porusza się jak silnik pełen pary. Dzięki temu nie potrzebuje ani stylu, ani systemu.” – (Darlington & Stockton Times, 5/6/1886)

W 1888 roku rekordzista przeniósł się do Sheffield, gdzie miał szansę zostać profesjonalnym biegaczem. Dzięki temu mógł wziąć udział w biegu nazywanym Sheffield Handicap – jednym z głównych corocznych zawodów dla profesjonalnych biegaczy.

Zawody były o tyle wyjątkowe, że wśród zawodników startowała grupa uznawana za słabszą, która otrzymywała przewagę w postaci wcześniejszego startu. Pomimo tego Wharton wygrał zawody przy aplauzie blisko 4000 obserwatorów. Lokalna gazeta Sheffield Daily określiła go jako „poruszającego się jak koń wyścigowy”.

Piłkarz

Najdziwniejszym wobec wybitnych predyspozycji sprinterskich wydaje się pozycja, na której Wharton zaczął występować jako piłkarz. Okazało się, że zamiast wykorzystania dynamiki do kreowania akcji ofensywnych, Arthur postanowił spróbować swoich sił jako bramkarz. Zawodnik zaczął swoją przygodę z piłką jeszcze w czasach szkolnych.

W 1885 roku regularnie występował w amatorskim klubie Darlington. Przez następne 2 lata był wybierany do drużyn biorących udział w rozgrywkach lokalnych i krajowych. Należy pamiętać, że mówimy o czasach, gdy głównymi rozgrywkami piłkarskimi w Anglii był Puchar Anglii, a liga dopiero się zawiązywała.

Większość drużyn miała więc charakter amatorski. Wobec tego nie należy się dziwić, że obok okazyjnych występów w lokalnych drużynach amatorskich Wharton równocześnie spełniał się w zawodach sprinterskich.

W 1887 roku piłkarz związał się z Preston North End. Nie podpisał on profesjonalnego kontraktu z zespołem, natomiast mógł występować w meczach Pucharu Anglii jako amator. Warto zaznaczyć, że w tamtych czasach drużyna Preston North End była jedną z najlepszych ekip w Anglii i była określana jako „Invincible”- jedynie Arsenal ponad 100 lat później dostąpił podobnego zaszczytu.

Wharton pomógł drużynie dojść do półfinału Pucharu Anglii, niestety nie zdołał jednak zdobyć z drużyną tego trofeum. Na pocieszenie dla zawodnika udało mu się wygrać lokalny Cleveland Cup, wraz z drużyną Darlingron.

1888 rok to data historyczna. W tym roku została zawiązana 12 drużynowa The Football League — jest to data uznawana za początek profesjonalnego futbolu. Rok później utworzono drugą klasę rozgrywek o nazwie Midland League (niedługo potem Midland Leauge przestała być oficjalnym drugim poziomem rozgrywek na rzecz Second Division).

Dzięki temu w 1889 roku Arthur Wharton mógł zostać pierwszym w historii profesjonalnym czarnoskórym piłkarzem. Stało się to za sprawą dołączenia do Rotherham Town. Wraz z Arthurem w składzie, jego drużyna zdołała wygrać rozgrywki ligowe i zdobyła awans do Football League.

W 1894 roku za sprawą podpisanego kontraktu z Sheffield United Wharton został pierwszym czarnoskórym piłkarzem, który wystąpił w najwyższej klasie rozgrywkowej. Jednocześnie Arthur nie może uznać czasu spędzonego w Sheffield za szczególnie udany, gdyż musiał ustąpić miejsca w bramce legendarnemu Williamowi Foulkesowi (tutaj przeczytasz jego historię). Mimo to udało mu się zaliczyć 3 występy i wpisać się na karty historii.

Po przygodzie z Sheffield zawodnik wrócił do Rotherham Town, a następnie dołączył do Stalybridge Rovers. Warto odnotować, że w 1896 roku występował w Lidze Lancashire jako grający menadżer. Dzięki temu stał się on pierwszym czarnoskórym trenerem w historii piłki. Kolejne lata spędził w Asthon North End, Stalybridge oraz Stockport Country. Karierę piłkarską zakończył w 1902 roku.

To nie koniec tekstu! Przejdź na następną stronę i czytaj dalej…

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

Dodaj komentarz