Był człowiekiem ogromnie zasłużonym dla historii Podkarpacia. Poznał sport od podszewki, z różnych perspektyw – zawodnika, trenera, działacza, a przede wszystkim naukowca i historyka, który dokumentował rzeszowskie dzieje jednej z najpiękniejszych dziedzin życia. Profesor Stanisław Zaborniak zmarł 1 lipca 2026 roku. Pozostawił potężny dorobek stanowiący świadectwo jego miłości do sportu.
Urodził się w 1947 roku w Ząbkowicach Śląskich, ale przeprowadził się do Rzeszowa i to właśnie z tym miastem związał swoje sportowe losy. Został piłkarzem Resovii i przez lata reprezentował barwy tego klubu, lecz z czasem zamienił futbol na lekkoatletykę.
Od piłki nożnej do lekkoatletyki
Doszło do tego nieco przez przypadek. W 1963 roku Stanisław Zaborniak wziął udział w lekkoatletycznych mistrzostwach Polski młodzików. Wystąpił w biegu na 1000 metrów i niespodziewanie zdobył brązowy medal. Miejsce na podium krajowego czempionatu skłoniło go do poświęcenia się królowej sportu.
Szybko przyszły kolejne dobre wyniki. Najpierw był brązowy medal mistrzostw Polski w biegach przełajowych na dystansie 2500 metrów. Później miał miejsce dwukrotny udział w finale mistrzostw Polski na bieżni w biegu na 1500 metrów.
Praca trenerska
Początek lat 70. przyniósł kolejny rozdział w sportowym życiu późniejszego profesora. Stanisław Zaborniak rozpoczął w Resovii pracę trenerską, zostając koordynatorem sekcji lekkoatletycznej oraz szkoleniowcem młodych chodziarzy. To właśnie chód sportowy był jedną z jego największych pasji.
Pod okiem Zaborniaka wykuwał się talent między innymi urodzonego w Rzeszowie Bogusława Dudy – olimpijczyka z Montrealu (1976), piątego zawodnika mistrzostw Europy w Atenach (1982).
Pracując w Resovii, Zaborniak angażował się w życie innych sekcji. Pojawiał się na meczach siatkarzy i koszykarzy. Przedstawiciele obu tych dyscyplin zdobywali wówczas w barwach Pasiaków tytuły mistrza Polski. Były lekkoatleta, cytowany przez podkarpacką gazetę Nowiny, tak wspominał tamte czasy:
Trudno było nie chodzić na ich mecze, skoro Marek Karbarz, Wiesiek Radomski to byli kumple ze studiów. Poza tym moja żona i Marka to kuzynki. Z koszykarzy Zdzisek Myrda czy Jurek Skrzyszowski też byli na tym samym roku na studiach. Dołożyłem cegiełkę do zdobycia przez koszykarzy mistrzostwa, bo prowadziłem ich treningi lekkoatletyczne na obozie w Polańczyku.
Jego związki z piłką nożną również były bogate i nie kończyły się na wspomnianej przygodzie zawodniczej. Jako trener pracował on bowiem także z graczami uprawiającymi futbol. W 1980 roku poprowadził młodych piłkarzy Resovii do wywalczonego w Ostrowcu tytułu mistrza Polski Szkół Zawodowych.
Wybitny profesor
Stanisław Zaborniak był zatem bardzo dobrym sportowcem i świetnym szkoleniowcem, ale największe uznanie budzi jego dorobek naukowy i pisarski. W 1978 roku trener ukończył z wyróżnieniem Akademię Wychowania Fizycznego w Warszawie. Następnie pokonywał kolejne szczeble, łącząc naukę ze sportem.
W artykule autorstwa Waldemara Jabłońskiego, opublikowanym na facebookowym profilu „Stowarzyszenie Przyjaciół Staromieścia” i traktującym o ludziach sportu związanych z tą częścią Rzeszowa, czytamy o Stanisławie Zaborniaku:
Stopień doktora nauk o kulturze fizycznej nadała mu w dniu 23 marca 2004 r. Rada Wydziału Wychowania Fizycznego im. E. Piaseckiego w Poznaniu na podstawie rozprawy doktorskiej pt. „Lekkoatletyka na ziemiach polskich w latach 1867–1918”. Promotorem rozprawy był prof. dr hab. Bernard Woltmann. Stopień doktora habilitowanego nadała mu w dniu 11 grudnia 2007 r. Rada Wydziału Wychowania Fizycznego Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie na podstawie rozprawy habilitacyjnej pt. „Kultura fizyczna ludności ukraińskiej na ziemiach polskich w latach 1868–1939”. W wyniku procedury Rady Wydziału Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie (rozpoczętej 9 września 2011 r.) na wniosek Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych (z dnia 18 marca 2013), w dniu 3 czerwca 2013 r. Bronisław Komorowski, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, nadał mu tytuł profesora.
Jako profesor Stanisław Zaborniak przez wiele lat związany był zawodowo z Uniwersytetem Rzeszowskim. Pisał książki na temat polskiego, zwłaszcza podkarpackiego sportu. Kreślił piórem ciekawe, często zapomniane opowieści, poruszał nierzadko zagadnienia niszowe, nieobecne w powszechnej świadomości, wykraczające poza główny nurt.
Pieczołowicie dokumentował ważne wydarzenia, był ich kronikarzem, nie pozwalał, by uległy one zapomnieniu. Do jego dzieł należały między innymi klubowa monografia Resovii, kilkutomowa, po brzegi wypełniona wiedzą, praca „Z tradycji lekkoatletyki w Polsce w latach 1919-1939” czy potężna księga „Lekkoatletyka na Podkarpaciu (1894 – 2008)”. Część książek będących owocem jego pracy spoczywa na półkach autora niniejszego wspomnienia, stanowiąc nieocenione źródło wiedzy.
Stanisław Zaborniak odszedł w wieku 79 lat. Zapisał się na kartach podkarpackiego sportu działalnością w wielu rolach – zawodnika, trenera, naukowca, pisarza, historyka i kronikarza. Jego dorobek, będący świadectwem niezwykłej pasji i miłości do sportu, zostanie z nami na zawsze.
