Futbol przesłonięty żelazną kurtyną. Turniej piłkarski na Igrzyskach Olimpijskich w Moskwie

Czas czytania: 19 m.

Wielki bojkot

Pomysł bojkotu moskiewskich Igrzysk pojawił się po raz pierwszy 20 grudnia 1979 roku podczas spotkania na szczycie NATO, kiedy było niemal jasne, że wojska radzieckie wkroczą do Afganistanu. Nie to bynajmniej nowy pomysł. Głosy organizacji walczących o prawa człowieka proponowały takie rozwiązanie już od 1976 roku.

21 stycznia prezydent Carter oficjalnie zapowiedział bojkot igrzysk przez Stany Zjednoczone w przypadku niewycofania się wojsk ZSRR z Afganistanu do 20 lutego. Kilka dni później podobne stanowisko zajęła Kanada. Dla Cartera przewodzenie państwom rozważającym bojkot imprezy miał również inny charakter. Prezydent był postrzegany jako polityk kreujący wizerunek słabych Stanów Zjednoczonych. Na jesień 1980r. zaplanowane były wybory prezydenckie, w związku z czym Carterowi bardzo zależało na poprawie swoich notowań.

Okładka amerykańskiego tygodnika Newsweek z 28 stycznia 1980 roku. Widnieje na niej pytanie: Czy powinniśmy zbojkotować igrzyska? Pod spodem widać kółka olimpijskie osadzone na lufach czołgu.

Prezydent USA zdobył poparcie Izby Reprezentantów dla swojej idei. Niższa izba amerykańskiego parlamentu niemal jednogłośnie przyjęła rezolucję wzywającą do bojkotu, choć uchwała nie miała żadnej mocy prawnej.

Co prawda decyzja o starcie amerykańskich sportowców w Igrzyskach Olimpijskich należała jedynie do Amerykańskiego Komitetu Olimpijskiego (United States Olympic Comitee, USOC), jego ówczesny przewodniczący Robert Kane negatywnie odnosił się do potencjalnego bojkotu mówiąc, że stawianie politycznych sądów będzie oznaczało koniec igrzysk. Biały Dom zaczął wywierać naciski na USOC grożąc wstrzymaniem finansowania oraz opodatkowaniem Komitetu. Innym pomysłem Cartera było przeniesienie najważniejszej sportowej imprezy na świecie na stałe do Grecji, tak aby w przyszłości uniknąć jej ewentualnego upolitycznienia.

Administracja Cartera podjęła także działania mające na celu odwołanie lub opóźnienie igrzysk. Stanowisko Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego było jasne – umowa z Moskwą pozostaje wiążąca niezależnie od działań politycznych podejmowanych przez władze ZSRR.

Oficjalnie potwierdzono to podczas sesji MKOl poprzedzającej zimowe igrzyska w Lake Placid. Była to jedyna decyzja, jaką Komitet mógł podjąć i dzięki niej uchronił się przed przyszłymi naciskami politycznymi. Decyzją władz Związku Radzieckiego sportowcy pochodzący z tego kraju mieli wziąć udział w zmaganiach w Lake Placid niezależnie od tego, czy Stany Zjednoczone i ich sojusznicy zdecydują się na bojkot moskiewskich igrzysk czy też nie.

Jak można było się spodziewać, ZSRR nie wycofało swoich wojsk z Afganistanu przed upływem ultimatum. Biały Dom zasugerował Amerykańskiemu Komitetowi Olimpijskiemu bojkot igrzysk. Nieoficjalnie mówiło się, że prezydent zagroził amerykańskim sportowcom zatrzymanie ich paszportów, gdyby ci wyrazili chęć udziału w imprezie.

2 1
Okolicznościowe koperty, na których znalazły się ilustracje olimpijskich konkurencji. Fot. Przemysław Płatkowski

W kwietniu 1980r. szef USOC Robert Kane przekazał władzom MKOl, że Stany Zjednoczone są gotowe wysłać swoich zawodników do Moskwy jedynie w przypadku spektakularnej zmiany sytuacji międzynarodowej w nadchodzących tygodniach. Równocześnie amerykańska administracja próbowała przekonać do bojkotu państwa z innych części świata.

W tym celu słynny bokser Muhammad Ali udał się do Afryki. Zadanie miał niełatwe – państwa afrykańskie nie chciały jasno opowiadać się po stronie którejś ze stron zimnowojennego konfliktu, ponieważ oznaczałoby to nieformalne wypowiedzenie wojny tej drugiej stronie. Niektóre kraje zdecydowały się nie wystawić swojej reprezentacji w Moskwie, co oficjalnie było umotywowane niewystarczającym przygotowaniem sportowców.

MKOl podjął się roli mediatora. Jedną z ważniejszych decyzji Komitetu było przedłużenie możliwości odpowiedzenia na zaproszenie do udziału w imprezie aż do dnia jej rozpoczęcia. Jego przewodniczący lord Michael Killanin podjął starania prowadzące do zorganizowania spotkań z Breżniewem i Carterem. Podczas rozmowy z prezydentem USA Killanin po raz kolejny wykluczył możliwość odwołania lub przeniesienia igrzysk. Oznaczało to, że bojkot stał się nieunikniony.

Spotkanie Jimmy’ego Cartera z Leonidem Breżniewem w 1979 roku

Ostatecznie 65 krajów na czele z USA, Kanadą, Niemcami Zachodnimi i Chinami zdecydowało się na bojkot XXII Letnich Igrzysk Olimpijskich. Szesnaście innych wybrało rozwiązanie pośrednie i wystawiło swoje reprezentacje pod flagą olimpijską.

Poniżej znajduje się lista państw, które zakwalifikowały się do turnieju piłkarskiego, lecz ostatecznie nie wzięły w nim udziału. W nawiasach podano nazwy krajów, które je zastąpiły.

  • Ghana (Nigeria)
  • Egipt (Zambia)
  • Malezja (Irak)
  • Iran (Syria)
  • Stany Zjednoczone (Kuba)
  • Argentyna (Wenezuela)
  • Norwegia (Finlandia)

Jedyną drużyną walczącą o olimpijskie medale w piłce nożnej pod flagą olimpijską była Hiszpania.

Sporym rozczarowaniem dla polskich kibiców był brak kwalifikacji narodowej reprezentacji do turnieju. W eliminacjach Biało-Czerwoni zmierzyli się w grupie z Węgrami i Czechosłowacją i zajęli w niej ostatnie miejsce. W spotkaniach domowych Polacy wygrali 1:0 z Węgrami i przegrali takim samym stosunkiem z południowymi sąsiadami, a w meczach wyjazdowych ulegli Czechosłowacji 0:1 i Węgrom 0:2.

Głównymi faworytami do zdobycia złotego medalu były reprezentacje ZSRR, NRD (mistrzowie olimpijscy z Montrealu z 1976 roku) i Czechosłowacji. Skład turniejowych grup przedstawiał się następująco:

Grupa A: ZSRR, Kuba, Wenezuela, Zambia

Grupa B: Kolumbia, Kuwejt, Nigeria, Czechosłowacja

Grupa C: Algieria, Hiszpania, NRD, Syria

Grupa D: Kostaryka, Finlandia, Irak, Jugosławia

Mecze rozgrywano w czterech miastach: Moskwie (dwa stadiony), Mińsku, Kijowie oraz Leningradzie.

Przemysław Płatkowski
Przemysław Płatkowski
Absolwent europeistyki na Uniwersytecie Warszawskim, na co dzień pracuję w finansach. Wielki fan niższych lig i piłki amatorskiej. Wychowany na meczach Zidane'a, Ronaldinho i brazylijskiego Ronaldo. Interesuję się piłką polską i europejską z przełomu wieków. Kibic Wisły Kraków.

Więcej tego autora

Powiązane

Advertismentspot_img

Najnowsze

Brudne mistrzostwa. Argentyna 1978

Mistrzostw świata w 1978 roku przeszły do historii nie tylko z powodu zwycięstwa gospodarzy. Przeczytajcie!

Wizyta na turnieju gminy Wiśniowa – historia lokalnej piłki

W tym artykule przedstawiamy historię lokalnej piłki w gminie Wiśniowa.

Artjoms Rudnevs – goleador, który uciszył Turyn

Wielu obcokrajowców przewija się przez polską ekstraklasę, lecz tylko nieliczni potrafią podnieść poziom sportowy rozgrywek. Chlubnym wyjątkiem na tle kolejnego zaciągu z Bałkanów czy...