Upadek Muru Berlińskiego i reunifikacja niemieckiej piłki. Dlaczego zjednoczenie Niemiec nie zjednoczyło niemieckiego futbolu?

„Według moich informacji (…) natychmiast, niezwłocznie.” Tak brzmiała odpowiedź Güntera Schabowskiego1 na pytanie dziennikarza kiedy wchodzą w życie rozporządzenia dotyczące przekraczania granic między Wschodnim a Zachodnim Berlinem. Mieszkańcy miasta zaczęli masowo gromadzić się po obu stronach muru, żądając natychmiastowego otwarcia bram. Wieczorem tego samego dnia na murze zaczęły pojawiać się pierwsze wyłomy. Ten moment symbolizuje początek zmian w Berlinie, Niemczech i w całej Europie. 9 listopada 1989 roku upadł Mur Berliński dzielący jeden naród.

Dzisiaj na Retro Futbol o tym, dlaczego proces reunifikacji niemieckiego futbolu zawiódł.

Sport a władza NRD

Futbol i jego propagandowe właściwości są znane od bardzo dawna, a powody, dla których szczególnie upodobały sobie go komunistyczne władze są oczywiste: współpraca na boisku, kolektywny charakter gry czy kooperacja w celu osiągnięciu zamierzonego wyniku.

KLIKNIJ I DOŁĄCZ DO NASZEJ GRUPY NA FACEBOOKU

Forma sposobu uprawiania tej dyscypliny sportu sprawia, że lud uczy się pożądanych przez komunistyczne władze cech, które teoretycznie mogą służyć zbudowaniu uporządkowanego społeczeństwa. Jednak dla komunistycznych władz Niemieckiej Republiki Demokratycznej futbol nie był głównym źródłem propagandy.

Nie posiadał żadnej większej estymy wśród partyjnych dygnitarzy i w pierwszych dekadach powojennych nie był specjalnie traktowany – co za tym idzie rozwój infrastrukturalny czy finansowy piłkarskich organizacji sportowych (lub ich sekcji w klubach wielosekcyjnych) był marginalny. Władze NRD patrzyły w inną stronę.

Reprezentacja NRD podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium, 1972 rok. Źródło: commons.wikimedia.org)

W 1969 roku Socjalistyczna Partia Jedności Niemiec zdecydowała, że wyrazem prestiżu i renomy na politycznej arenie międzynarodowej będzie sukces w klasyfikacji medalowej Igrzysk Olimpijskich. Jak najlepsze wyniki w tej sportowej rywalizacji pozwolą udowodnić wyższość systemu socjalistycznego nad kapitalistycznym.

Łączna liczba medali stała się metaforą, którą władze komunistyczne chciały tłumaczyć wyższość systemu socjalistycznego – jego efektywność, wydajność i jakość. Co więcej, od czasu podziału Niemiec po II Wojnie Światowej, oba kraje starały się budować obraz niemieckości według „własnej”2 wizji, więc rywalizacja w bodaj najbardziej prestiżowej klasyfikacji sportowej stała się przedmiotem wagi państwowej.

Trzeba jednak zaznaczyć, że po wojnie, oba kraje wystawiały Wspólną Reprezentację Niemiec, jednak po nastąpieniu swoistej schizmy w 1968 roku w Meksyku mogliśmy obserwować wyścig dwóch reprezentacji jednego narodu3. Wówczas więcej złotych medali zdobyła reprezentacja NRD, lecz więcej (o jeden) medali zdobyła reprezentacja RFN. To właśnie ta porażka zdefiniowała los sportu w NRD – co za tym idzie, los futbolu także.

Poniżej widać klasyfikacje medalowe z wszystkich letnich Igrzysk, na których występowały oddzielnie reprezentacje NRD i RFN. Wnioski nasuwają się same, a legendy o tragediach ludzi nafaszerowanych sterydami, by tylko zdobyć medal do statystyk, nie są wyssane z palca.

Klasyfikacja medalowa RFN. Źródło: wikipedia.pl
Klasyfikacja medalowa NRD. Źródło: wikipedia.pl

To nie koniec tekstu! Przejdź na następną stronę i czytaj dalej…