Derry City FC – między jedną a drugą Irlandią

Droga do League of Ireland

Katolicki klub z Derry zwrócił się więc naturalnie w stronę dużo bardziej przyjaznej niepodległej Irlandii. W latach 1972-1985 rozgrywał liczne towarzyskie spotkania z Shamrock Rovers FC, Bohemian FC i innymi klubami z Południa. Nad projektem gry w League of Ireland pracowało od 1983 r. grono ludzi z Derry, najbardziej zasłużeni to Terry Harkin, Tony O’Doherty, Eamon McLaughlin i Eddie Mahon.

IFA starała się przeszkadzać jak mogła, zwłaszcza że jej ówczesny prezes Harry Cavan był także wiceprezydentem FIFA (to on „zasłużył” się w niedopuszczeniu do meczu na Brandywell z Anderlechtem w 1965 r.) – według niego niedopuszczalne było, aby Derry City FC występował w lidze innego kraju. W Dublinie też nie wszyscy byli przekonani do tego pomysłu – obawiano się kłopotów, wszyscy mieli świeżo w pamięci różne przykre historie z Derry. Wniosek Derry poparli z całych sił prezes Finn Harps FC Fran Fields oraz John Crossen z Glentoranu (ten akurat liczył, że odejście Derry United FC uspokoi nastroje w Ulsterze). Ogólnie większość klubów z Republiki była przychylna przyjęciu Derry City FC w szeregi swojej ligi.

Władze Irish League i League of Ireland spotkały się w Dundalk w sierpniu 1984 r. i rozmowy okazały się naprawdę obiecujące. Było to chwilę po tym, jak Derry zagrało u siebie z Shamrock Rovers w meczu towarzyskim, a na trybunach Brandywell Stadium zasiadło 4000 kibiców. IFA obawiała się, że inne katolickie kluby z Ulsteru (np. Cliftonville) będą chciały podążyć drogą Derry – postawiła więc kategoryczny warunek, że odejście Derry to wyjątek i coś takiego nie może się powtórzyć. Zgodę musiały jeszcze wyrazić FIFA i UEFA, ale po porozumieniu między związkami dwóch Irlandii, organizacje te nie robiły już problemów. W maju 1985 r. oficjalnie włączono Derry City Football Club w poczet klubów League of Ireland. Akurat od sezonu 1985/1986 stworzono dwie ligi centralne i „The Candystripes” dostali miejsce na poziomie drugim, w First Division.

Derry City FC w sezonie 1988/1989. Źródło: Derry Journal.

Przejście do ligi Republiki nie rozwiązało jednak wszystkich problemów związanych z konfliktem irlandzkim – autobusy z kibicami Derry były często atakowane przez bojówki protestanckie, wiele razy trzeba było tracić godziny na sporych objazdach. Radość z powrotu do gry ligowej mimo wszystko była wielka, na Brandywell przychodziły tłumy. Jim Crossan został pierwszym trenerem Derry City FC w League of Irelnd, a Terry Kelly pierwszym kapitanem.

8 września 1985 r. „Pasy” oficjalnie zadebiutowały, wygrywając w Derry z Home Farm z Dublina 3:1. Strzelcem pierwszego historycznego gola został Barry McCreadie. Trener Jim Crossan „zwinął się” z klubu jeszcze przed końcem roku, a zastąpił go Noel King, sprowadzając ze sobą do zespołu Brazylijczyka Nelsona da Silvę i Owena Da Gamę z Afryki Południowej. Już w drugim sezonie Derry wywalczyło awans do Premier Division (Aleksandar Krstić z Jugosławii z 18 golami został królem strzelców First Division) i w sezonie 1987/1988 zadebiutowało w ekstraklasie Irlandii.

Już w pierwszym sezonie na najwyższym szczeblu klub zapewnił sobie pewne utrzymanie (8. miejsce) i dotarł do finału Pucharu Irlandii, przegrywając tam jednak z Dundalk FC 0:1. Rywal zdobył też mistrzostwo, więc Derry miało okazję wystąpić w rozgrywkach Pucharu Zdobywców Pucharów – ostatnio grali tam w sezonie 1964/1965 jako przedstawiciel Irlandii Północnej. W ogóle sezon 1988/1989 był najlepszy w historii klubu: pod wodzą najbardziej utytułowanego trenera League of Ireland Jima McLaughlina „Pasy” wywalczyły potrójną koronę (mistrzostwo, Puchar Irlandii i Puchar Ligi), co nie udało się jak do tej pory nikomu innemu. Ogółem klub z Derry po przystąpieniu do ligi irlandzkiej wywalczył:

🥇 2 razy mistrzostwo Irlandii (1988/1989, 1996/1997)

🏆 5 razy Puchar Irlandii (1988/1989, 1994/1995, 2001/2002, 2006, 2012)

🏅 10 razy Puchar Ligi Irlandzkiej (1988/1989, 1990/1991, 1991/1992, 1993/1994, 1999/2000, 2005, 2006, 2007, 2008, 2011)

W 1993 r. cztery mecze i jednego gola w barwach Derry City FC zaliczył Luther Blissett, piłkarz kultowy we Włoszech, choć na swoją sławę wcale nie zapracował dobrą grą. Jego fenomen tłumaczył w wywiadzie dla Retro Futbol historyk włoskiej piłki John Foot:

Bardzo spodobała mi się opisana przez ciebie historia Luthera Blissetta. Angielski piłkarz urodzony na Jamajce, raczej niezbyt dobry, w swoim jedynym sezonie w Milanie strzelił zaledwie trzy gole.

W Anglii był dobry, natomiast w Serie A poszło mu faktycznie bardzo źle.

Jednak zaledwie rok w Italii sprawił, że Luther Blissett stał się idolem różnych ciekawych ruchów społecznych. Jak to się stało, że mimo tak słabej gry, nazwisko Luthera Blissetta stało się niemal kultowe we Włoszech?

Milan kupił go za spore pieniądze z Watfordu, gdzie strzelał wiele goli. Imponował szybkością i świetnie kontrolował piłkę, w Mediolanie obiecywali sobie po nim bardzo dużo. A on trafił do siatki zaledwie trzy razy i stał się sławny za sprawą wielkiego „pudła”, kiedy to nie trafił do pustej bramki z kilku metrów.

Po sezonie oddano go czym prędzej z powrotem do Anglii. Parę lat później grupa aktywistów z Bolonii zaczęła nazywać siebie Luther Blissett i robić przy okazji dziwne rzeczy. Wchodzili np. wszyscy do autobusu bez biletu, a kiedy „kanar” ich sprawdzał, wszyscy zgodnie odpowiadali, że nazywają się Luther Blissett. Stał się symbolem sabotażu i sprzeciwu obywatelskiego; uznano, że celowo sabotował Milan rządzony przez Berlusconiego.

Przecież w Anglii spisywał się świetnie, więc pojawił się pomysł, że jest antykapitalistą i po prostu psuje „machinę” prezesa Milanu grając bardzo słabo. Uwielbiam tę historię, poświęciłem jej cały rozdział w „Calcio”. Spotkałem niedawno w Wielkiej Brytanii Luthera Blissetta – okazało się, że czytał książkę i nawet podpisał mi się na niej. Jego żona jednak przyznała, że był zasmucony podczas lektury tego rozdziału, wstydził się trochę.

Obecny selekcjoner reprezentacji Irlandii Stephen Kenny prowadził Derry City FC w latach 2004-2006 i 2008-2011. Nie odszedł z klubu w 2010 roku, kiedy to zdegradowano „The Candystripes” do First Division z powodu kłopotów finansowych, ale wywalczył powrót do ekstraklasy i dopiero wtedy przeniósł się do Shamrock Rovers, a potem do Dundalk FC, gdzie zapisał piękną kartę i zapracował na posadę selekcjonera kadry narodowej.

Jako reprezentant League of Ireland klub z Derry zadebiutował w europejskich pucharach w sezonie 1988/1989. Niestety już 1. rundzie PZP odpadł z Cardiff City (0:4 w dwumeczu). Najlepsza kampania europejska to sezon 2006/2007, w którym „Pasy” w Pucharze UEFA wyeliminowały sensacyjnie dwukrotnego zwycięzcę tego pucharu, szwedzki IFK Göteborg (2:0 w dwumeczu). Kolejnym rywalem była szkocka Gretna FC, którą Irlandczycy rozgromili u siebie 5:1 (w Gretnie padł remis 2:2). Dopiero francuskie Paris Saint-Germain okazało się za silne, choć w pierwszym meczu w Irlandii padł remis 0:0 (w rewanżu było 2:0 dla PSG). W sezonie 2020/2021 Derry City FC grał w eliminacjach Ligi Europy, ale już w 1. rundzie przegrał po dogrywce z Riteriai Wilno 2:3 na Litwie. Sezon 2020 (w Irlandii obowiązuje system wiosna-jesień) podopieczni trenera Declana Devine’a zakończyli na 7. miejscu w 10-zespołowej Premier Division.

Derry (czy Londonderry) to miasto niezwykle doświadczone przez „The Troubles”. Odbiło się to także na historii klubu sportowego z tego miasta, który gra w lidze innego kraju, a przez 13 lat egzystował bez drużyny seniorów. Dzisiaj Derry City FC to solidny irlandzki ligowiec, który prezentuje kraj (dla niektórych swój, dla niektórych inny) na arenie europejskiej. Co ciekawe, w Derry City FC jest także sekcja kobiet, która walczy o mistrzostwo… Irlandii Północnej. Dwie drużyny, dwie Irlandie, ale futbol ten sam.

BARTOSZ BOLESŁAWSKI

Źródła
  • Stanisław Grzybowski, Historia Irlandii, Ossolineum, Wrocław 1977.
  • Patrick Radden Keefe, Cokolwiek powiesz, nic nie mów. Zbrodnia i pamięć w Irlandii Północnej, tłumaczenie: Jan Dzierzgowski, Czarne, Wołowiec 2020.
  • Jerzy Strzelczyk (red.), Św. Patryk. Pisma i najstarsze żywoty, Wydawnictwo Benedyktynów, Tyniec 2008.
  • Anita Werner, Michał Kołodziejczyk, Mecz to pretekst. Futbol, wojna polityka, SQN, Kraków 2020.
  • David Wilson, Derry City FC – City Till I Die, Zero Seven Media, Derry 2007.
  • Jarosław Wojtczak, Boyne 1690, Bellona, Warszawa 2008.