Precedens gonił precedens. Kilka zdań o tym, jak prawo europejskie zmieniło futbol

Krnąbrny Francuz

Ostatni przypadek, który ma znaczenie w kontekście kształtu dzisiejszego futbolu, to tzw. Sprawa Bernard. Olivier Bernard był młodym francuskim obiecującym zawodnikiem, który dużą część okresu dojrzewania spędził w szkółce Olympique Lyon. W sezonie 1997/1998 we Francji obowiązywała tzw. Karta zawodowej gry w piłkę nożną. Istniał tam zapis, w którym regulowano kwestię tzw. „obiecujących graczy”.

Mieli to być zawodnicy, których dana drużyna szkoliła między 16 a 22 rokiem życia. Po upływie tego okresu powinni oni zostać zatrudnieni w formie zawodników wyszkolonych i klub wychowania musiał dać im pierwszy profesjonalny kontrakt. Jako młody zawodnik Bernard wypełnił 3-letni kontrakt i po jego zakończeniu Lyon zaproponował mu roczny kontrakt jako zawodnik wyszkolony. Bernard nie zgodził się na zaproponowane warunki i dogadał się z nowym zespołem – Newcastle United. Wobec takiego obrotu spraw Lyon zaskarżył ten transfer i sprawa trafiła do francuskiego Sądu Pracy.

Po wielu latach kasacji i kolejnych odwołań, 16 marca 2010 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że choć przepisy wprost nie ograniczają swobody przemieszczania się na rynku wewnętrznym UE, to skutek faktyczny oznacza co innego. Zaskarżony przepis francuskiej Karty w praktyce zniechęcał do swobody przepływu. Poza oczywistym aspektem ekonomicznym, TSUE wskazał też istotny wątek szkolenia młodych zawodników jako ważną funkcję społeczną i edukacyjną – wszelkie próby ograniczenia szkolenia młodych piłkarzy lub próby podjęcia przez nich pracy w innym kraju kolidują z prawem unijnym. Efektem tego orzecznictwa było poluzowanie praw francuskich zawodników w kwestii zmian przynależności klubowej po okresie wyszkolenia. Rzecz jasna pozostałe kraje musiały dostosować się do tego wyroku.

Olivier Bernard w barwach Newcastle United (po lewej)

Tych pięciu piłkarzy zapisało się w historii futbolu. Nie naznaczyli oni swoich epok na murawie. Najważniejsze osiągnęli na ławach sądowych. Dzisiaj pisząc o najważniejszych wydarzeniach w historii piłki nie można zapomnieć o ich sprawach, w których wywalczyli prawa, z których dzisiaj wszyscy korzystają.

Źródła
  • Igor Simutenkov v. hiszpańskie Ministerstwo Edukacji i Kultury oraz Królewski Hiszpański Związek Piłki Nożnej (Sprawa C-265/03 z 12.04.2005)
  • Jean-Marc Bosman v. Europejska Unia Związków Piłkarskich, Jean-Marc Bosman v Belgijski Związek Piłki Nożnej oraz Royal Club Liege (Sprawa C-415/93 z 15.12.1995)
  • Real Sociedad de Futbol SED oraz Nihat Kahveci v. Hiszpańska Rada Sportu oraz Królewski Hiszpański Związek Piłki Nożnej (Sprawa C-152/08 z 25.07.2008)
  • Olympique Lyonnais SASP v. Olivier Bernard oraz Newcastle United FC (Sprawa C-325/08 z 16.03.2010)
  • Józefczyk M., 2013, Migracje piłkarzy na tle migracji pracowników w Unii Europejskiej w XXI wieku, Wrocław
  • Kopczyk R., 2013, Zakaz dyskryminacji w sporcie w prawie Unii Europejskiej, Warszawa